Een krans van klaprozen

In de vroege avond van 7 maart 1943 steeg van de luchtmachtbasis Snaith in Yorkshire Engeland een oorlogsvliegtuig op. Het was een Halifax MKII, nummer DT 567, van het 51ste Squadron RAF, onder commando van P/O A.L. Holmes. De vertrektijd was 18.26 uur, men verwachtte 20.11 uur boven het geplande doel te zijn en om 22.01 weer terug op de basis. Ze zouden echter nooit terugkeren.

 

De opdracht voor commandant Holmes en zijn bemanning was mijnen te leggen in de vijandelijke wateren van de Noordzee boven de Friese Waddeneilanden, met de bedoeling aan Duitse schepen flink wat schade toe te brengen.

Aan het einde van de oorlog hadden vliegtuigen van het RAF Bomber Command in dit gebied 47.307 mijnen gelegd. Hierdoor werden 842 Duitse schepen tot zinken gebracht en bij nog veel meer schepen aanzienlijke schade veroorzaakt.

 

Terugkomende op de missie van commandant Holmes en zijn bemanning, naar men aanneemt is het vliegtuig ontdekt op de radar en heeft het Luftwaffe onderdeel in Leeuwarden het afweergeschut op de eilanden en op patrouillerende boten langs de kust gewaarschuwd.

 

Het eerste nieuws over de bemanning kwam op 4 april 1943. Op Ameland, bij paal 23, spoelde het lichaam aan van Navigator Sgt. J.G. Ramshaw. De vondst werd gedaan door een Duitse soldaat. De Duitse commandant informeerde de plaatselijke Hollandse politie en na identificatie werd het lichaam, dat op het strand was gekist, door Hendrik Nienhuis met paard en wagen naar de Algemene begraafplaats in Nes vervoerd, waar hij op 7 april 1943 met militaire eer werd begraven. Drie andere bemanningsleden, waaronder de commandant, spoelden enkele dagen later aan op Rottumeroog, Sylt en Norderney. Na de oorlog zijn zij herbegraven op militaire kerkhoven. Het lichaam van de radiotelegrafist werd gevonden door een patrouilleboot, 20 mijl benoorden paal 23 op Ameland. Hij kreeg een zeemansgraf. De overige twee bemanningsleden zijn nooit teruggevonden en werden als vermist geregistreerd. 

 

Op de gemeentesecretarie van Ameland, toen nog gevestigd in Nes, werkte destijds sinds 1943 de jonge ambtenaar Bartle Hoekstra. Het vele werk moest worden gedaan door een klein aantal mensen: burgemeester, secretaris en twee ambtenaren. Dat er gedurende de oorlog heel wat  is meegemaakt, is duidelijk. De heer Hoekstra, later tot aan zijn pensionering gemeentesecretaris van Ameland, was een boeiend verteller en  wist zich over die tijd nog veel te herinneren. Zo ook de geschiedenis van Sgt. Ramshaw, aangespoeld en begraven op Ameland.

 

Na de oorlog vormden burgemeester Walda en de heer Hoekstra het plaatselijke comité van de Nederlandse Oorlogsgraven Stichting. Ieder jaar op 11 november werd door dit comité op Ameland de ‘klaprooscollecte’ georganiseerd. De opbrengst van deze (landelijke) collecte was bestemd voor het onderhoud van de oorlogsgraven. Op Ameland werd een deel van dit geld gebruikt om familieleden van de omgekomen strijders het graf van hun geliefden te laten bezoeken. De gemeente Ameland betaalde dan de verblijfskosten. Een aantal families werd zo, vlak na de oorlog, op het eiland ontvangen. De heer Hoekstra herinnerde zich niet alleen Engelsen die naar Ameland kwamen, maar ook  Fransen en een Poolse familie, waarmee men problemen had met de communicatie omdat zij alleen Pools spraken. Het waren ontroerende ontmoetingen.

 

In de loop der tijd verwaterden de contacten, behalve met één familie, de familie Ramshaw. De ouders bezochten in 1948 het graf van hun zoon, later bracht Robert Ramshaw, de enige broer van de omgekomen Sgt. Ramshaw, vele bezoeken aan Ameland. In 1948 legde Bartle Hoekstra voor de eerste keer, namens de familie Ramshaw, een krans op het graf van hun zoon. Een krans van klaprozen.

 

Kranslegging

 

In 1998 vond de jaarlijkse ‘klaprozen-ceremonie’ voor de vijftigste keer plaats. Bartle Hoekstra beschouwde dit als een eer, na zijn overlijden hebben de kinderen op verzoek van Mr. Robert Ramshaw zijn taak overgenomen.

 

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan ‘Snaith Days 1942-45’door Keith Ford, met dank aan Mr. Robert Ramshaw en aan de verhalen van Bartle Hoekstra, opgetekend door zijn dochter.

 

© Lia Hoekstra


 

Interessant? Met 1 klik blijft u op de hoogte van de rijke Amelander historie: 

VRIENDEN WORDEN

Word vriend van Amelander Historie! U ontvangt iedere maand onze historiekrant en krijgt een gratis e-book cadeau! 
 
 

Free Tours op Ameland - Ontdek het eiland met een rondleiding door Hollum en NesStichting Amelander Musea organiseert Free Tours in Hollum en Nes. Deze openbare rondleidingen zijn de leukste introductie tot de cultuurhistorie van Ameland.

Op pad met een echte Ameland kenner, die de deelnemers trakteert op boeiende verhalen en bijzondere weetjes over Ameland tijdens een bijzondere wandeling door het dorp Hollum of het dorp Nes.

Het betreft een Free Tour waarbij de deelnemers achteraf zelf bepalen wat ze er voor over hebben en betalen dit aan de gids.

Wanneer: De maand juli.

Elke dinsdag om 13.00 en 15.00 uur in Hollum en elke woensdag om 13.00 en 15.00 uur in Nes.
In Hollum is de start bij Museum Sorgdrager en in Nes bij de Clemenskerk. 

Vrienden worden van stichting 'De Ouwe Pôlle'

Steun onze stichting 'De Ouwe Pôlle' als vriend. Vanaf 18,50 euro ontvangt u 3 x per jaar het blad 'De Pôllepraat' en steunt u onze activiteiten en musea! Met uw bijdrage maken we ons sterk voor de Amelander cultuurhistorie en erfgoed!

Meer van de Ouwe Pôlle:

NIEUW: Een extra dikke Pôllepraat over de bevrijding van Ameland in 1945!

In Nederland vieren we op 5 mei Bevrijdingsdag. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Wist u dat de Pôllepraat over de bevrijding van AmelandWaddeneilanden veel later zijn bevrijd? Ameland pas op 3 juni 1945. De Pôllepraat van juni 2020 is een themanummer over de bevrijding van Ameland. Waarom duurde de bevrijding zolang? En hoe verliep die op het eiland? En hoe kijken de oudere Amelanders hierop terug? In dit extra dikke nummer worden die vragen beantwoord aan de hand van bijzondere verhalen:

  • Het zeemansleven van Harmen Wijnberg
  • De belevenissen van verzetsstrijder dominee Jansen uit Ballum
  • Een kroniek van de bevrijding (volg de bevrijding van Ameland van dag tot dag)
  • Interviews met Amelanders over de oorlog en de bevrijding
  • Tientallen unieke foto’s van de oorlog en bevrijding op Ameland

En meer artikelen over Ameland, museumnieuws en activiteiten van stichting ‘De Ouwe Pôlle’.

De Pôllepraat is het donateursblad van de cultuurhistorische 'De Ouwe Pôlle'. Deze stichting bestaat sinds 1957 en heeft drie musea op Ameland: Museum Sorgdrager, Museum Swartwoude en het Bunkermuseum. Donateurs ontvangen drie keer per jaar de Pôllepraat met prachtige verhalen over het eiland en de bewoners. De Pôllepraat is voor 5 euro verkrijgbaar bij boekhandel Van den Brink in Nes, De Hoge Stoep in Hollum en bij de musea Sorgdrager en Swartwoude. 

<<< Vanaf 12,50 ontvangt u drie keer per jaar de Pôllepraat en steunt u onze stichting. Meld u nu aan! >>>