Pôllepraat nummer 75 februari 2015

Directeur Joop de Jong van de Amelander Musea (STAM) meldt in zijn vaste rubriek ‘Museum nieuws’ dat de Amelander musea er goed voor staan. Ze weten nog altijd veel bezoekers te trekken waardoor de musea kunnen blijven overleven. Veel musea worden op de bezoekersaantallen afgerekend maar Joop de Joop ziet liever dat er meer inhoudelijk naar de collecties wordt gekeken. Zo beschikt STAM over een bijzondere collectie meubelkunst die volgens enkele wetenschappers tot de top drie van Nederland gerekend kunnen worden. Ook hoopt Joop de Jong dat de schilderkunst bekender onder het publiek zal worden. Veel nationaal bekende schilders van de Haagse en Bergense School bezochten het eiland en vonden daar inspiratie voor hun latere werken. Het streven van de Amelander musea is de komende jaren meer de aandacht op het behoud en het etaleren van de collectie te richten. De ontvangen particuliere schenkingen en donaties dragen daar aan bij.

Eén van de bijzondere schenkingen betreft een schilderij van de voormalige pastoor Scholten uit 1911 die door H. Bogaerts in opdracht van Foppe de Jong is geschilderd. Daarnaast schonk mw. T. van der Woerdt een ingelijste reproductie van een brief die in 1844 door de dertienjarige Willem Hendriks de Boer aan zijn vader Hendrik Willems de Boer voor diens verjaardag was geschreven. 

 

Verder in de Pôllepraat een bijdrage van André Staal over het machinaal dorsen door gastarbeiders in 1916 op Ameland. Dhr. Staal las in een publicatie de brievenwisseling van Sieuwke Groen (1864-1918) en haar dochter Gesina Lofers (1886-1975) waaruit blijkt dat op Ameland werd gedorst. Dit was bijzonder voor die tijd. De dorsmachine zal waarschijnlijk van de wal zijn gekomen, evenals de arbeiders die hem bedienden. Zij verbleven in de maanden september en oktober regelmatig op Ameland waar tegen betaling werd gedorst. Volgens dhr. Staal moet de dorsmachine door een stoomlocomobiel aangedreven zijn. Hij vraagt zich dan ook af of er foto’s van het machinaal dorsen op Ameland van ca. 1916 bekend zijn.

 

Een ander bijzonder verhaal gaat over de berging van de gaffelschoener ‘Johan Willem Friso’ dat op basis van de aantekeningen van de berger Nanning Willem Duinker door diens achterkleinzoon Hans Stolk is geschreven. Op 28 juli 1909 strandde dit schip door de harde stormwind tussen paal 5 en 6 ten noorden van Ameland. Het schip raakte lek en schepelingen werden spoedig door de bemanning van het reddingstation uit Hollum gered. De lading van het schip bestond uit 110 blokken graniet die door de Zweedse koning voor de bouw van het Vredespaleis in Den Haag geschonken waren. Helaas, lukte het niet de lading snel van het schip te halen: één granietblok woog ca. 2 ton. Pas drie jaar later werd begin augustus 1912 door de voornoemde berger N.W. Duinker met de berging begonnen. Binnen een maand hadden ze al bijna alle blokken geborgen maar op 6 september 1912 zorgde een noordenwestelijke storm ervoor dat een aantal granietblokken van de lichter afsloegen. Deze granietblokken bleven op Ameland achter en werden later voor de (inmiddels verdwenen) vier duikers van de Waddenzeedijk gebruikt. Ook is een granietblok door de gemeente Ameland voor het monument op de Engelsmanduun geschonken. 

 Monument op de Engelsmanduin bij Hollum

Monument op de Engelsmanduin bij Hollum (Foto: Amelander historie)

 

Tot slot werd in dit nummer ook vermeld dat er in april een nieuw boek verschijnt, namelijk ‘Retour Ameland’ van Rita Knijff-Pot. In dit boek heeft zij de verhalen van de kinderen uit het westen van Nederland, die het laatste oorlogsjaar op Ameland verbleven, beschrevenen. U kunt het boek reserveren via Bol.com (klik hier). Ook is het vanaf april bij de boekenhandels op Ameland verkrijgbaar.

 

<<< TIP: schrijf u in voor onze maandelijkse nieuwsbrief >>>

VRIENDEN WORDEN

Word vriend van Amelander Historie! U ontvangt iedere maand onze historiekrant en krijgt een gratis e-book cadeau! 
 
 

Free Tours op Ameland - Ontdek het eiland met een rondleiding door Hollum en NesStichting Amelander Musea organiseert Free Tours in Hollum en Nes. Deze openbare rondleidingen zijn de leukste introductie tot de cultuurhistorie van Ameland.

Op pad met een echte Ameland kenner, die de deelnemers trakteert op boeiende verhalen en bijzondere weetjes over Ameland tijdens een bijzondere wandeling door het dorp Hollum of het dorp Nes.

Het betreft een Free Tour waarbij de deelnemers achteraf zelf bepalen wat ze er voor over hebben en betalen dit aan de gids.

Wanneer: De maand juli.

Elke dinsdag om 13.00 en 15.00 uur in Hollum en elke woensdag om 13.00 en 15.00 uur in Nes.
In Hollum is de start bij Museum Sorgdrager en in Nes bij de Clemenskerk. 

Vrienden worden van stichting 'De Ouwe Pôlle'

Steun onze stichting 'De Ouwe Pôlle' als vriend. Vanaf 18,50 euro ontvangt u 3 x per jaar het blad 'De Pôllepraat' en steunt u onze activiteiten en musea! Met uw bijdrage maken we ons sterk voor de Amelander cultuurhistorie en erfgoed!

Meer van de Ouwe Pôlle:

NIEUW: Een extra dikke Pôllepraat over de bevrijding van Ameland in 1945!

In Nederland vieren we op 5 mei Bevrijdingsdag. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Wist u dat de Pôllepraat over de bevrijding van AmelandWaddeneilanden veel later zijn bevrijd? Ameland pas op 3 juni 1945. De Pôllepraat van juni 2020 is een themanummer over de bevrijding van Ameland. Waarom duurde de bevrijding zolang? En hoe verliep die op het eiland? En hoe kijken de oudere Amelanders hierop terug? In dit extra dikke nummer worden die vragen beantwoord aan de hand van bijzondere verhalen:

  • Het zeemansleven van Harmen Wijnberg
  • De belevenissen van verzetsstrijder dominee Jansen uit Ballum
  • Een kroniek van de bevrijding (volg de bevrijding van Ameland van dag tot dag)
  • Interviews met Amelanders over de oorlog en de bevrijding
  • Tientallen unieke foto’s van de oorlog en bevrijding op Ameland

En meer artikelen over Ameland, museumnieuws en activiteiten van stichting ‘De Ouwe Pôlle’.

De Pôllepraat is het donateursblad van de cultuurhistorische 'De Ouwe Pôlle'. Deze stichting bestaat sinds 1957 en heeft drie musea op Ameland: Museum Sorgdrager, Museum Swartwoude en het Bunkermuseum. Donateurs ontvangen drie keer per jaar de Pôllepraat met prachtige verhalen over het eiland en de bewoners. De Pôllepraat is voor 5 euro verkrijgbaar bij boekhandel Van den Brink in Nes, De Hoge Stoep in Hollum en bij de musea Sorgdrager en Swartwoude. 

<<< Vanaf 12,50 ontvangt u drie keer per jaar de Pôllepraat en steunt u onze stichting. Meld u nu aan! >>>