Presentatie van het Groat Amelander Woa'deboek

Op 15 november werd op de Burgemeester Waldaschool in Nes het Groat Amelander Woa'deboek gepresenteerd. Voordat het eerste exemplaar zou worden overhandigd,  stond de avond in het teken van de Amelander cultuur. Docent en bestuurslid Meinte Bonthuis van 'De Ouwe Pôlle',  de cultuurhistorische stichting die de avond organiseerde, leidde het programma in. Het begon met een korte lezing van taalkundige Siebren Dyk van de Fryske Akademy over de kenmerken van het Amelander dialect. Daarna volgde een voorstelling van theatergroep Sameland. Zij hielden komische sketches (herkenbaar voor elke Amelander) en zongen mooie liederen over Ameland.

 

Siebren Dyk vertelt over het Amelander dialect

Siebren Dyk vertelt over de kenmerken van het Amelander dialect

 

Hierna werden door leerlingen van klas 4 iPads uitgedeeld. Een twintigtal aanwezigen kregen die voor een quiz over het Amelander dialect via Kahoot. Op een groot bord stonden multiple-choice vragen over het Amelander dialect. Alle deelnemers moesten die vragen via hun iPad beantwoorden. De scores werden bijgehouden en na elke vraag zag je de tussenstand. Na twintig vragen kwam er een winnaar uit de bus. Overigens was er geen enkele deelnemer die alle vragen goed had. Er zijn voldoende Amelander woorden en zegswijzen collectief weggezakt. Gelukkig is het nieuwe woordenboek een handig hulpmiddel om die op te zoeken.

 

In de pauze konden alle aanwezigen de voorwerpen van een aantal leerlingen uit klas 4 bekijken. De voorwerpen kwamen uit hun families en het verhaal achter het voorwerp kon worden gelezen. Zo ging een verhaal over een 65 jaar oud peteroliestel. Ook werd in een lokaal oude foto's van Amelander gebouwen met foto's van anno 2016 vergeleken. Verder hadden de leerlingen met hun docent Meinte Bonthuis naar diverse Amelander commandeurshuizen kadastraal onderzoek vanaf 1832 tot heden gedaan. Die gegevens konden ook worden bekeken.

 

Na de pauze vertelden Joke Mosterman en Peter Kienstra over hun heemkundeproject 'Op avontuur op Ameland' wat als doel heeft de Amelander scholieren meer over hun omgeving te laten leren. Dit gebeurt op een verhalende en actieve manier die bij de belevingswereld van de jeugd aansluit. In het huidige schooljaar worden nog pilots in sommige klassen gehouden. Vanaf augustus 2017 zullen op alle Amelander basisscholen de groepen 5 tot 8 in dit heemkundeproject worden onderwezen.

 

Na de presentatie van het project nam Meinte Bonthuis weer het woord en liet hij de uitkomsten van een enquête onder de Amelander scholieren zien. Deze enquête was vergelijkbaar met die taalkundige Mathilde Jan sen in 2002 onder BWS-scholieren hield. Meinte Bonthuis had dezelfde vragen aan de 150 scholieren gesteld. Nu we bijna 15 jaar later zijn, blijken een aantal zaken nauwelijks veranderd te zijn, zoals de herkomst van de ouders van de leerlingen. De meest opvallende uitkomst was het dialectgebruik onder de leerlingen. Waar in 2002 nog ruim door de helft van de scholieren met elkaar dialect werd gesproken, is dat nu nog maar een kwart. Een flinke daling dus wordt er onder de jongeren steeds minder Amelands spreken. Op de vraag of er binnen het onderwijs Amelands als vak gegeven zou moeten worden, antwoordde precies de helft van de leerlingen daarvoor te zijn. De andere helft wilde dat liever niet.

 

Siebren Dyk geeft Thea Oud het eerste exemplaar van het Amelander woordenboek

Sybren Dyk geeft aan Thea Oud het eerste exemplaar van het Groat Amelander Woa'deboek

 

Tot slot voerde bezorger van het Groat Amelander Woa'deboek Siebren Dyk het woord. Hij vertelde hoe de werkgroep bestaande uit wijlen Tiemen Boelens, Anke Nagtegaal-de Boer, Antje van Seventer-Nobel, Richard Veltman en Jacob Bakker onder leiding van wijlen Anton Oud het eerste woordenboek had samengesteld. De werkgroepleden vertelden om de beurt over hun herinneringen aan deze bijeenkomsten en hoeveel werk Oud had verzet. Later werd door Oud het plan gevat om een uitgebreidere versie te publiceren. Helaas, werd hij ziek en heeft hij de publicatie van het Groat Amelander Woa'deboek niet mogen meemaken. Wel werd hij voor zijn verdiensten gehuldigd door maar liefst twee burgemeesters, die van Joure en Ameland. Uiteindelijk nam de vrouw van Anton Oud, Thea, het eerste exemplaar in ontvangst. Ze bedankte alle mensen die aan de realisering van het woordenboek hadden gewerkt en verklaarde heel erg blij te zijn dat het nu af is. Tot slot droeg ze een gedicht van Anton Oud in het Amelands voor.

 

Bekijk meer foto's van de boekpresentatie!

 

VRIENDEN WORDEN

Word vriend van Amelander Historie! U ontvangt iedere maand onze historiekrant en krijgt een gratis e-book cadeau! 
 
 

Free Tours op Ameland - Ontdek het eiland met een rondleiding door Hollum en NesStichting Amelander Musea organiseert Free Tours in Hollum en Nes. Deze openbare rondleidingen zijn de leukste introductie tot de cultuurhistorie van Ameland.

Op pad met een echte Ameland kenner, die de deelnemers trakteert op boeiende verhalen en bijzondere weetjes over Ameland tijdens een bijzondere wandeling door het dorp Hollum of het dorp Nes.

Het betreft een Free Tour waarbij de deelnemers achteraf zelf bepalen wat ze er voor over hebben en betalen dit aan de gids.

Wanneer: De maand juli.

Elke dinsdag om 13.00 en 15.00 uur in Hollum en elke woensdag om 13.00 en 15.00 uur in Nes.
In Hollum is de start bij Museum Sorgdrager en in Nes bij de Clemenskerk. 

Vrienden worden van stichting 'De Ouwe Pôlle'

Steun onze stichting 'De Ouwe Pôlle' als vriend. Vanaf 18,50 euro ontvangt u 3 x per jaar het blad 'De Pôllepraat' en steunt u onze activiteiten en musea! Met uw bijdrage maken we ons sterk voor de Amelander cultuurhistorie en erfgoed!

Meer van de Ouwe Pôlle:

NIEUW: Een extra dikke Pôllepraat over de bevrijding van Ameland in 1945!

In Nederland vieren we op 5 mei Bevrijdingsdag. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Wist u dat de Pôllepraat over de bevrijding van AmelandWaddeneilanden veel later zijn bevrijd? Ameland pas op 3 juni 1945. De Pôllepraat van juni 2020 is een themanummer over de bevrijding van Ameland. Waarom duurde de bevrijding zolang? En hoe verliep die op het eiland? En hoe kijken de oudere Amelanders hierop terug? In dit extra dikke nummer worden die vragen beantwoord aan de hand van bijzondere verhalen:

  • Het zeemansleven van Harmen Wijnberg
  • De belevenissen van verzetsstrijder dominee Jansen uit Ballum
  • Een kroniek van de bevrijding (volg de bevrijding van Ameland van dag tot dag)
  • Interviews met Amelanders over de oorlog en de bevrijding
  • Tientallen unieke foto’s van de oorlog en bevrijding op Ameland

En meer artikelen over Ameland, museumnieuws en activiteiten van stichting ‘De Ouwe Pôlle’.

De Pôllepraat is het donateursblad van de cultuurhistorische 'De Ouwe Pôlle'. Deze stichting bestaat sinds 1957 en heeft drie musea op Ameland: Museum Sorgdrager, Museum Swartwoude en het Bunkermuseum. Donateurs ontvangen drie keer per jaar de Pôllepraat met prachtige verhalen over het eiland en de bewoners. De Pôllepraat is voor 5 euro verkrijgbaar bij boekhandel Van den Brink in Nes, De Hoge Stoep in Hollum en bij de musea Sorgdrager en Swartwoude. 

<<< Vanaf 12,50 ontvangt u drie keer per jaar de Pôllepraat en steunt u onze stichting. Meld u nu aan! >>>