Notaris Sipke de Jong (1861-1945) - Anne de Jong

Deze week kreeg ik vanuit de Historische kring Huessen de vraag of ik ook informatie had over notaris Sipke de Jong, familie van kardinaal De Jong, en bij leven notaris te Huissen. Nu wil het toeval dat ik een blikken doosje heb staan met daarin een briefwisseling gedurende 40 jaar van notaris Sipke de Jong met zijn familie op Ameland. Graag licht ik voor geïnteresseerden de deksel.

Door Anne de Jong

Doosje met brieven van notaris Sipke J. de Jong van Ameland

 

Sipke M. de Jong werd geboren 21 september 1861 te Nes, als vijfde kind van totaal acht, van het echtpaar Jan Sipkes de Jong (1821-1907) en Jelske Jans Metz (1822-1891). De ouders van Sipke. Jan Sipke de Jong (1821-1907) en Jelske Jans Metz (1822-1891)Jan Sipkes was de broer van Sippe Theunis en Sip Pieter waar ik al eerder eens iets over geschreven heb. Vader Jan was gemeenteontvanger, aannemer van de zeewering-werken op Ameland en gedurende 40 jaar lid van het RK-armbestuur. Op Jan zijn oude dag hield hij ook nog jongvee. De familie woonde in een commandeurswoning aan wat nu de Reeweg is, waar nu mijn ouderlijk huis staat. Ook wel bekend als bisschopswoning. Ouders Jan en Jelske zien we op de foto rechts.


Sipke zijn oudere broer heet Jan (zie foto links). Die was bakker en boer in Nes en werd de latere vader van kardinaal de Jong. Verder was er een Grietje die trouwde met Jacob Mosterman in Buren, Julia die trouwde met zeeman Jan Metz (zoon was Sip van Juul). De zusters Trientje, Aaltje, Janke en Doortje bleven ongehuwd.

Broer van notaris Sipke is Jan, landbouwer en bakker.

 

Sip zijn vader was niet onbemiddeld en daarom kon Sip ook aan de wal doorleren. Uiteindelijk werd hij in 1899 benoemd door de Kroon tot notaris in Huissen. Hij is dat ruim 40 jaar gebleven.

Sipke heeft op afstand altijd een belangrijke rol gespeeld voor de Amelander familie. Hij is het geweest die voor een belangrijk deel de priesterstudiën betaald heeft voor eerst neef Jan, en later ook Julius en Wieberen. Die hebben later dan ook altijd veel contact gehouden met hun oom Sipke en zijn vrouw Anna Alard en later hun enigste dochter Annie met haar man dokter Goossens. Ook met de andere familie werden de contacten goed onderhouden. Vooral middels briefwisselingen, waar vaak foto’s in waren bijgesloten.

 

Sipke de Jong met dochter Annie en vrouw Anne in 1915

Notarishuis van Sipke de Jong in Huessen

 

Links: Sipke, dochter Annie, moeder Anne in 1915. Rechts: het notarishuis in 1906.

 

Financieel kon Sipke wel een potje breken. Wat ook bleek uit vakanties die hij hield in een Belgische badplaats of in Ems, Deutschland. Zo schrijft hij eens over drie verkopingen van grasgewas per dag. Wat veel werk opleverde. In de crisisjaren dertig werd het minder met de inkomsten. Toch schrijft hij dat hij Jan bij zijn bisschopsbenoeming had aangeboden om hem de bisschopsring te schenken of anders een kruisbeeld voor op zijn werktafel. Het kruisbeeld in nu in mijn bezit.

 

Dit is de Huissense Umdracht, een jaarlijkse processie. In het midden loopt de net benoemde bisschop Jan de Jong.

Dit is de Huissense Umdracht, een jaarlijkse processie. In het midden loopt de net benoemde bisschop Jan de Jong. Een dag eerder was hij met veel eerbetoon en plechtigheden verwelkomt in Huissen. 

 

In een brief van 18 juni 1907 aan zijn zuster Aaltje kijkt hij terug op het sterven van hun vader een week eerder. Hij had fl. 15,- aan de pastoor en fl. 15,- aan de paters gegeven om daarvoor het “H. Misoffer” te doen. Ook neemt hij de rouwbrieven voor zijn rekening. Verder schrijft hij: "dat wanneer Janke en Trientje met hun beiden willen gaan wonen, kunnen ze dat gerust doen. Hij had hierover met Anna, zijn vrouw, gesproken en wij vinden het best om wat bij te springen. Ze hoeven dus niet bezorgd te zijn. Wij zullen zorgen dat ze netjes kunnen leven en als Door en jij Aaltje later ook bij Janke en Trientje wonen gaan zal er wellicht niet veel hulpmeer nodig wezen. Enfin overleg maar eens met oom Theunis." Zo zorgden ze voor elkaar in een tijd dat er geen sociale voorzieningen waren.
Als Janke brieven kreeg van haar broer de notaris dan werden die altijd voorgelezen aan de rest van de familie. Sipke pochte daarin wel eens dat hij fl. 500,- verdiend had aan een bepaalde transactie. Janke wilde dat bedrag echter niet bekend maken aan de familie en las dan als ze bij de betreffende passage kwam:"Ik heb zoo... zoo..veel geld verdiend."

 

Drie generaties. de kleinkinderen heten Jaakske en Anneke. Daarnaast dochter Annie met haar man chirurg Goossens 

Drie generaties. De kleinkinderen heten Jaakske en Anneke. Daarnaast dochter Annie met haar man chirurg Goossens.

 

Zo rond 1940 kan Sipke rentenieren en verhuisd naar Mariëngaarde in Tilburg, een tehuis voor welgestelde notabelen. Het mooie notarishuis in Huissen wordt kort na de geallieerde operatie Market Garden op 2 oktober 1944 gebombardeerd. In januari 1945 krijgt het bejaardenhuis Mariëngaarde een V-bom op hun dak. Daarbij zijn 22 doden te betreuren. Notaris Sipke sterft 11 juni 1945. Hij is dan 84 jaar oud. Later meer over de ongehuwde zusters Janke, Grietje, Aaltje en Trientje.

 

Met dank aan Hans Hoen uit Huissen voor aanvullende informatie en een foto.

 

Links Anna Alard, rechts Sipke M. de Jong

Links Anna Alard, rechts Sipke M. de Jong

 

VRIENDEN WORDEN

Word vriend van Amelander Historie! U ontvangt iedere maand onze historiekrant en krijgt een gratis e-book cadeau! 
 
 

Free Tours op Ameland - Ontdek het eiland met een rondleiding door Hollum en NesStichting Amelander Musea organiseert Free Tours in Hollum en Nes. Deze openbare rondleidingen zijn de leukste introductie tot de cultuurhistorie van Ameland.

Op pad met een echte Ameland kenner, die de deelnemers trakteert op boeiende verhalen en bijzondere weetjes over Ameland tijdens een bijzondere wandeling door het dorp Hollum of het dorp Nes.

Het betreft een Free Tour waarbij de deelnemers achteraf zelf bepalen wat ze er voor over hebben en betalen dit aan de gids.

Wanneer: De maand juli.

Elke dinsdag om 13.00 en 15.00 uur in Hollum en elke woensdag om 13.00 en 15.00 uur in Nes.
In Hollum is de start bij Museum Sorgdrager en in Nes bij de Clemenskerk. 

Vrienden worden van stichting 'De Ouwe Pôlle'

Steun onze stichting 'De Ouwe Pôlle' als vriend. Vanaf 18,50 euro ontvangt u 3 x per jaar het blad 'De Pôllepraat' en steunt u onze activiteiten en musea! Met uw bijdrage maken we ons sterk voor de Amelander cultuurhistorie en erfgoed!

Meer van de Ouwe Pôlle:

NIEUW: Een extra dikke Pôllepraat over de bevrijding van Ameland in 1945!

In Nederland vieren we op 5 mei Bevrijdingsdag. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Wist u dat de Pôllepraat over de bevrijding van AmelandWaddeneilanden veel later zijn bevrijd? Ameland pas op 3 juni 1945. De Pôllepraat van juni 2020 is een themanummer over de bevrijding van Ameland. Waarom duurde de bevrijding zolang? En hoe verliep die op het eiland? En hoe kijken de oudere Amelanders hierop terug? In dit extra dikke nummer worden die vragen beantwoord aan de hand van bijzondere verhalen:

  • Het zeemansleven van Harmen Wijnberg
  • De belevenissen van verzetsstrijder dominee Jansen uit Ballum
  • Een kroniek van de bevrijding (volg de bevrijding van Ameland van dag tot dag)
  • Interviews met Amelanders over de oorlog en de bevrijding
  • Tientallen unieke foto’s van de oorlog en bevrijding op Ameland

En meer artikelen over Ameland, museumnieuws en activiteiten van stichting ‘De Ouwe Pôlle’.

De Pôllepraat is het donateursblad van de cultuurhistorische 'De Ouwe Pôlle'. Deze stichting bestaat sinds 1957 en heeft drie musea op Ameland: Museum Sorgdrager, Museum Swartwoude en het Bunkermuseum. Donateurs ontvangen drie keer per jaar de Pôllepraat met prachtige verhalen over het eiland en de bewoners. De Pôllepraat is voor 5 euro verkrijgbaar bij boekhandel Van den Brink in Nes, De Hoge Stoep in Hollum en bij de musea Sorgdrager en Swartwoude. 

<<< Vanaf 12,50 ontvangt u drie keer per jaar de Pôllepraat en steunt u onze stichting. Meld u nu aan! >>>