Neerlands Reid en De Vennoot op Ameland

Ameland is ontstaan achter een drietal oogvormige duincomplexen. De meest oostelijke duinoog en tevens de kleinste, is op Het Oerd gelegen. Tussen de duinogen had Noordzee vrij spel. In 1662 waren de landerijen ten oosten van Buren  in gebruik als gemeenschappelijke weide. Nog in 1770 wordt gesproken over gemeene grasingen op 't Oerd. Het gebruik van deze landerijen, De Markegronden, was aan strenge regels gebonden en voorbehouden aan de boerenstand van Buren. Door drie gekozen rechters werd toegezien dat de regels niet werden overtreden. Na 1770 werden de landerijen door de zee overstroomd en ontstond tussen het Oerd en de Kooiplaats een kale strandvlakte. Om te voorkomen dat het eiland op deze plaats zou doorbreken is in 1890 de kooi-oerdstuifdijk= aangelegd. Aan de zuidzijde van deze stuifdijk ontstond een kweldergebied. Deze kwelder wordt nog steeds volgens de oude regels beweid en onderhouden door 'De Besloten Vennootschap tot exploitatie van onroerende goederen op het Oosteinde, Oerd en Neerlands Reid', in de volksmond >De Vennoot. De slenken in dit gebied zorgen voor afvoer van kwelwater uit de duinen. Tijdens hoge waterstanden worden de landerijen overstroomd door zout water, waardoor een zoutminnende vegetatie ontstaat. Dit gebied met grote natuurwaarde en hoogwatervluchtplaats voor vogels wordt aan de waddenkant beschermd door de in 1999 herstelde  oeververdediging. 

De Vennoot bestaat bijna honderd jaar. Het werd opgericht in 1921. Het is 560 hectare groot. 440 hectare is in eigendom, 120 hectare wordt gepacht van Domeinen. Het vee graast in vier deelgebieden: Kooiduinen, Hoek van Blinkert, Middenstuk en 't Oerd. Vroeger mocht iedereen in Buren waar de schoorsteen een jaar lang rookte, er vee weiden. Sinds de oprichting van De Vennoot gaat dit via 560 aandelen, iets wat volgens de betrokkenen vrijwel nergens anders voorkomt in Nederland. Met een aandeel kan een boer of burger er twee schapen met lammeren, een pink, een halve vaars of een half paard laten weiden. Het weideseizoen loopt van 1 mei tot 1 december.

Meer van de Ouwe Pôlle: