Een walvis als boterham - Cor Gransbergen

‘Een walvis als boterham.’ Onder deze titel schreven Cor en Hennie Gransbergen uit Nes een boek over de belevenissen van Cor (89) op de walvisvaart. In de naoorlogse jaren voer hij mee in de vloot van de Willem Barendsz om op walvisjacht te gaan. De titel refereert aan het gegeven dat de walvisjacht voor veel eilanders en inwoners van Noordoost Friesland een middel was om een boterham te verdienen. Ruim dertig Amelanders, van wie een aantal nog leeft, maakten een of meer reizen naar de Zuidpool.

De margarine-industrie in Nederland had na de oorlog grote behoefte aan oliën en vetten. Walvissen konden daarin voorzien. Jaar op jaar voer het fabriekschip Willem Barendsz voor enkele maanden naar de zuidelijke oceaan. In de vloot voer een aantal zogenoemde 'jagers' mee, kleinere schepen met een harpoenkanon op de boeg.

Over deze periode zijn verschillende boeken geschreven, maar nooit eerder zo persoonlijk en vanuit het perspectief van een bemanningslid zonder officiersrang. Cor Gransbergen voer tien seizoenen mee in de vloot van de Willem Barendsz, het langst als kok op een van de jagers.

Voor dit boek bewerkte Hennie Gransbergen, de vrouw van Cor, brieven, notities en herinneringen van haar man. Een klus van jaren. Het resultaat is een boek van 172 pagina's waarin in bijna 70 korte hoofdstukken over het dagelijks leven aan boord van de schepen wordt verteld. Dat gebeurt met veel humor, maar kritiek op de rederij wordt niet geschuwd. Emeritus hoogleraar arctische geschiedenis Louwrens Haquebord plaatst in het voorwoord de naoorlogse walvisvaart in perspectief. Amelanders Wim en Mark Kiewiet maakten de illustraties.

De aanleiding voor Cor en Hennie Gransbergen om dit boek te schrijven was het terughalen van een deel van de Nederlandse geschiedenis, zodat ook kinderen en kleinkinderen van de duizenden Nederlanders die op walvisjacht gingen kunnen lezen wat hun vaders en grootvaders bezielde om enkele maanden in barre omstandigheden hun brood te verdienen.

Een drama bij Madagaskar, waarbij door toedoen van walvisjagers orka's de kans kregen jonge walvissen te verscheuren en Achterkant boek Een walvis als boterham - Cor Gransbergende zee bloedrood kleurde, was voor Gransbergen aanleiding om te stoppen. Sindsdien is hij een fervent tegenstander van de walvisjacht.

‘Een walvis als boterham’ is uitgegeven door de stichting Amelander Musea en de stichting Ouwe Pôlle Ameland. In het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 worden op Ameland allerlei culturele activiteiten georganiseerd rond het thema Hidde Dirks Kat en de walvisvaart. In alle musea worden dit seizoen exposities ingericht over dit thema. In het Sorgdragermuseum wordt in een audiovisuele presentatie de dramatisch verlopen reis van de vroegere Amelander walvisvaarder Hidde Dirks Kat uitgebeeld.

‘Een walvis als boterham’ wordt vrijdag 16 maart 2018 gepresenteerd en is vanaf zaterdag te koop. De prijs is 14,95 euro.

N.B. Dit boek is tijdelijk niet op voorraad. U kunt het wel reserveren via het onderstaand formulier! U ontvangt een bericht als het weer beschikbaar is.

Reserveer nu het boek 'Een walvis als boterham' van Cor Gransbergen

Vul alle velden in en klik op 'verzenden'. Een medewerker van de Amelander musea zal contact met u opnemen.

Free Tours op Ameland - Ontdek het eiland met een rondleiding door Hollum en NesStichting Amelander Musea organiseert Free Tours in Hollum en Nes. Deze openbare rondleidingen zijn de leukste introductie tot de cultuurhistorie van Ameland.

Op pad met een echte Ameland kenner, die de deelnemers trakteert op boeiende verhalen en bijzondere weetjes over Ameland tijdens een bijzondere wandeling door het dorp Hollum of het dorp Nes.

Het betreft een Free Tour waarbij de deelnemers achteraf zelf bepalen wat ze er voor over hebben en betalen dit aan de gids.

Wanneer: De maand juli.

Elke dinsdag om 13.00 en 15.00 uur in Hollum en elke woensdag om 13.00 en 15.00 uur in Nes.
In Hollum is de start bij Museum Sorgdrager en in Nes bij de Clemenskerk. 

Vrienden worden van stichting 'De Ouwe Pôlle'

Steun onze stichting 'De Ouwe Pôlle' als vriend. Vanaf 18,50 euro ontvangt u 3 x per jaar het blad 'De Pôllepraat' en steunt u onze activiteiten en musea! Met uw bijdrage maken we ons sterk voor de Amelander cultuurhistorie en erfgoed!

Meer van de Ouwe Pôlle:

NIEUW: Een extra dikke Pôllepraat over de bevrijding van Ameland in 1945!

In Nederland vieren we op 5 mei Bevrijdingsdag. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Wist u dat de Pôllepraat over de bevrijding van AmelandWaddeneilanden veel later zijn bevrijd? Ameland pas op 3 juni 1945. De Pôllepraat van juni 2020 is een themanummer over de bevrijding van Ameland. Waarom duurde de bevrijding zolang? En hoe verliep die op het eiland? En hoe kijken de oudere Amelanders hierop terug? In dit extra dikke nummer worden die vragen beantwoord aan de hand van bijzondere verhalen:

  • Het zeemansleven van Harmen Wijnberg
  • De belevenissen van verzetsstrijder dominee Jansen uit Ballum
  • Een kroniek van de bevrijding (volg de bevrijding van Ameland van dag tot dag)
  • Interviews met Amelanders over de oorlog en de bevrijding
  • Tientallen unieke foto’s van de oorlog en bevrijding op Ameland

En meer artikelen over Ameland, museumnieuws en activiteiten van stichting ‘De Ouwe Pôlle’.

De Pôllepraat is het donateursblad van de cultuurhistorische 'De Ouwe Pôlle'. Deze stichting bestaat sinds 1957 en heeft drie musea op Ameland: Museum Sorgdrager, Museum Swartwoude en het Bunkermuseum. Donateurs ontvangen drie keer per jaar de Pôllepraat met prachtige verhalen over het eiland en de bewoners. De Pôllepraat is voor 5 euro verkrijgbaar bij boekhandel Van den Brink in Nes, De Hoge Stoep in Hollum en bij de musea Sorgdrager en Swartwoude. 

<<< Vanaf 12,50 ontvangt u drie keer per jaar de Pôllepraat en steunt u onze stichting. Meld u nu aan! >>>