Winterprogramma 2026-2027 van stichting De Ouwe Pôlle Ameland
Ook deze winter heeft de stichting De Ouwe Pôlle weer een serie interessante lezingen samengesteld over de Amelander cultuurhistorie.
Vrijdag 17 november in de Toel in Nes:
Historicus Sander Wassing (38) studeerde in 2013 af aan de Universiteit Leiden. Hij geeft lezingen voor historische verenigingen en is werkzaam als archivaris voor DOCFactory, een bedrijf dat op projectbasis archieven ontsluit en adviezen geeft over deinformatiehuishouding.
Hij vertelt ons over de Amelander eendenkooien, cultuurhistorische schatten in het landschap. Vroeger waren er geen veestapels die grote aantallen mensenmonden konden voeden. Voor een stukje vlees op het bord waren onze voorouders aangewezen op eendenbout. Dit werd gevangen in eendenkooien. Het was een plas met vaak meerdere zijsloten (vangpijpen) die in een bocht steeds smaller het land inliepen en uitmonden in een vanghokje. Eromheen stond een bos, dat gaf de eenden een bedrieglijk gevoel van rust en veiligheid.
De eendenkooien die nog bestaan zijn onderdeel van ons nationale erfgoed. Ze waren in vroeger tijd een onmisbaar onderdeel van het boerenbedrijf. Tegelijk is het een mysterieus fenomeen en bij het grote publiek is er weinig over bekend. De kooikers van beroep zijn allemaal verdwenen. En wie weet nog dat gezegden als ‘de pijp uitgaan’ en ‘achter de schermen werken’ uit de wereld van eendenkooien afkomstig zijn? Wat weten we van de eendenkooien op Ameland? Hoe werkte een eendenkooi? Deze vragen lopen als een rode draad door de lezing.
Op 15 januari 2027 in de Toel in Nes:
Trudi Brink (1963, Ouderkerk aan den IJssel) behaalde in 2010 haar master kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Grafmonumenten hebben haar bijzondere interesse, vooral de grafzerken uit de periode 1530-1640 die in Friesland werden vervaardigd en door de beeldhouwers werden gesigneerd. Trudi Brink doet promotieonderzoek naar de Friese gesigneerde grafzerken en is gastonderzoeker bij de Fryske Akademy.
Zij vertelt ons meer over de grafsteen van Wytze Van Cammingha in het baarhuisje op het kerkhof in Ballum. Op de vloer van dit baarhuisje ligt een enorme grafzerk (380 x 230 cm) van bijna 500 jaar oud. Deze werd op het Friese vasteland gemaakt, voor Wytze van Cammingha die in 1552 stierf. Op de grafsteen is een ridder te zien, te midden van vrouwenfiguren, decoraties, wapenschilden en inscripties. Waarom zou de familie Van Cammingha deze zerk hebben besteld en waarom staat er een ridder op afgebeeld? En hoe kwam de grafzerk op deze vreemde plek terecht? In de lezing wordt het verhaal achter de grafsteen verteld. Daarbij wordt gebruik gemaakt van veel beeldmateriaal.
Op 11 februari 2027 in Ons Hol in Hollum neemt Auke Jongbloed, schrijver van het boek “Duinoord 1939” ons ons mee naar het zomerdorp dat ruim honderd jaar geleden ten noorden van Nes ontstond. Hij vertelt over de komst en de ontwikkeling van de zomerwoningen aan het begin van de vorige eeuw. Naast een algemene schets van de ontwikkeling van Duinoord waarbij de Amelander bevolking en de badgasten zich inspanden om van Ameland een toeristische trekpleister te maken, is het de bedoeling om tijdens deze avond specifieke huizen, gebouwen en gebeurtenissen die tijdens deze periode de aandacht trokken, extra te belichten. Zowel het algemene deel als het inzoomen op onderdelen zal gepaard gaan met veel illustratiemateriaal.
Op 4 maart 2027 in Ons Hol in Hollum vertelt de schrijver en radiomaker Mathijs Deen over zijn boeken. Zijn bekendste boek “de Wadden” (2024) beleeft de 22e druk. In dit boek vertelt Mathijs Deen het verhaal van boeren en vissers, Romeinse krijgsheren, Friezen, Vikingen, lekenbroeders, piraten, vluchtelingen, gelukszoekers, schipbreukelingen, bezetters en badgasten, die zich allen op hun eigen manier schikten naar de wetten van water, wind en zand. De eilanden werden niet alleen een haven voor onverstoorbare zeelieden of een jachtterrein voor jutters, maar ook een wijkplaats voor vervolgden, een nachtmerrie voor strategen en een plek waar vastelanders de lasten en verplichtingen van het dagelijks bestaan van zich af voelen glijden.
Van zijn hand zijn ook de Waddenthrillers met de nurkse politieman Liewe Cupido in de hoofdrol en de Nederlandse en Duitse Waddeneilanden als decor en plaats delict.
De lezingen van dit winterprogramma starten om 20.00 uur en zijn gratis en voor iedereen toegankelijk. Steun de stichting De Ouwe Pôlle met het behoud van het Amelander Verleden. Word vriend vanaf 17,50 euro en ontvang drie keer per jaar het magazine “de Pôllepraat”, vol verhalen over Ameland en de eilanders.