Vier eeuwen Amelander begrafeniscultuur in boek Begraven op Ameland

In het Natuurcentrum Ameland in Nes had donderdag 8 april de presentatie plaats van het boek Begraven op Ameland. Het boek is samengesteld door Leon Bok in opdracht van de stichting Ouwe Pôlle.

De vertegenwoordigers van de begrafenisverenigingen met hun exemplaar. Van links naar rechts Dirk Metz (Ballum), Tineke Kooiker-Molenaar (Nes-Buren) en Piet IJnsen (Hollum).

De vertegenwoordigers van de begrafenisverenigingen met hun exemplaar. Van links naar rechts Dirk Metz (Ballum), Tineke Kooiker-Molenaar (Nes-Buren) en Piet IJnsen (Hollum).

De auteur kon vanwege de coronaperikelen niet lijfelijk bij de presentatie zijn. Hij volgde de bijeenkomst via beeldverbinding. Bok bedankte iedereen voor de medewerking aan de totstandkoming van het boek, dat volgens hem zeker geen doods onderwerp is. “Het gaat over het leven op Ameland.”

Voorzitter Meinte Bonthuis van de Ouwe Pôlle sprak zijn waardering uit over het resultaat. “Alles wat bekend is over de Amelander grafcultuur staat vermeld in dit boek.” Vervolgens overhandigde hij exemplaren aan  vertegenwoordigers van de drie begrafenisverenigingen op Ameland: Tineke Kooiker-Molenaar van Nes-Buren, Dirk Metz van Ballum en Piet IJnsen van Hollum.

Ook zij hadden lovende woorden voor het boek. IJnsen noemde het een goede zaak dat de begrafeniscultuur is verwoord in een boek. “Het is een bijzonder mooi en informatief boek geworden.” IJnsen, in het dagelijks leven wethouder van de gemeente Ameland, zei ook als vertegenwoordiger van het gemeentebestuur blij te zijn met zowel het boek als de inzet van de werkgroep.

De aanzet tot het project werd twee jaar geleden gegeven toen Bok een lezing op Ameland verzorgde, die buitengewoon goed werd bezocht. Op dat moment was een werkgroep in het leven geroepen die zich bezig hield met het behoud van historische grafmonumenten. “De stenen staan nu op een lijst van waardevolle grafstenen en zullen bewaard blijven”, meldde Pieter Jan Borsch, initiatiefnemer van de werkgroep en rechterhand van Bok bij de samenstelling van het boek.

Ameland heeft een rijke grafcultuur die ruim vier eeuwen bestrijkt. De oudste zerk is van Wytze van Cammingha van 1552.

In dit rijk geïllustreerde boek van ongeveer 80 pagina's staat veel informatie over de vele unieke grafmonumenten die Ameland rijk is. Eeuwenoude grafstenen van zeelieden, bestuurders, bekende Amelanders en bemanningsleden van de reddingboten verhalen over de levens van eilandbewoners van weleer. Ook worden uitgebreid de tradities en rituelen beschreven die tot in de jaren zestig van de vorige eeuw op Ameland bestonden met betrekking tot begraven. Een mooi voorbeeld daarvan is de burenplicht.

Zo gauw de coronamaatregelen het toelaten wordt op Ameland een funeraire dag gehouden. Op deze dag wordt allerlei informatie over het begraven gegeven. Daarna volgt een dag waarop de graven worden onderhouden en schoongemaakt.

Begraven op Ameland is verschenen in een oplage van 790 exemplaren. Via voorintekening zijn al een kleine 600 boeken besteld. Het boek is voor €12,50 te koop bij de boekhandels Van den Brink in Nes, Primera in Buren, de Hoge Stoep in Hollum, museum Sorgdrager in Hollum, museum Swartwoude in Buren en online te bestellen via de website Dodenakkers.nl.

Tineke Kooiker-Molenaar en voorzitter Meinte BonthuisDirk Metz krijgt het eerste exemplaar van voorzitter Meinte BonthuisPiet IJnsen krijgt het eerste exemplaar van voorzitter Meinte Bonthuis

Voorzitter Meinte Bonthuis van stichting De Ouwe Pôlle geeft het boek aan de voorzitters van de begrafenisverenigingen op Ameland. V.l.n.r. Tineke Kooiker-Molenaar (Nes-Buren), Dirk Metz (Ballum) en Piet IJnsen (Hollum). 

Meer van de Ouwe Pôlle: