Nieuwe expositie Walvistraan van Astrid Nobel in museum Sorgdrager
Op vrijdag 27 maart is de expositie WALVISTRAAN: de walvissen komen de botten van hun voorouders halen, geopend in het Cultuurhistorisch museum Sorgdrager op Ameland. De tentoonstelling, welke een samenwerking is tussen Cultuurhistorisch museum Sorgdrager en Astrid Nobel, werd door beeldend kunstenaar Ingrid Rollema met een authentiek walvisvaart flensmes geopend. Het eerste exemplaar van het Walvistraan boekje, met achtergrondinformatie over het werk van Astrid, werd door Astrid Nobel aangeboden aan haar vader Klaas Nobel. Het boekje is in museum Sorgdrager te koop. De expositie Walvistraan is te bezichtigen van 28 maart tot 21 oktober 2026 in museum Sorgdrager.
Deze tentoonstelling verweeft familiegeschiedenis, eilandgemeenschap en maritiem verleden, en brengt tegelijk het meer-dan-menselijke samen: walvissen, vogels, zeehonden, vissen, schelpdieren. In die ontmoetingen schuilt een radicale empathie. Iemand vertelde me dat niets zo ontregelend mooi is als een walvis recht in het oog te kijken, alsof je wordt aangekeken door de ziel van de wereld. (Joeri Verbesselt)
In de winter van 2024-2025 ging Astrid Nobel in de leer om het ambacht van het maken van een beddebankje zich eigen te maken. Een beddebankje is een traditioneel meubelstuk dat gebruikt werd als opstap naar de bedstee. Dit resulteerde in het werk ‘Walvistraan’, een nieuw Amelander beddebankje dat voortborduurt op het thema van de walvisvaart. De titel verwijst zowel naar het industriële product dat gewonnen werd uit de vetlaag van de walvissen als naar verdriet en dit bankje kan gezien worden als een altaarstuk voor de walvissen. Niet zo groots als de monumenten die al eeuwenlang gewijd zijn aan walvissen bij de Kogan-ji tempel in Japan, maar een opening tot reflectie die hier geworteld is. De geschiedenis van de walvisvaart en de traditie van de 17e eeuwse meubelkunst zijn op Ameland diep verankerd. Dit werk slaat een brug tussen hedendaagse kunst en het culturele erfgoed van het eiland en wordt in deze tentoonstelling voor het eerst getoond. Daarnaast is een zorgvuldige selectie van andere werken te zien met eigengemaakte pigmenten, schelpen, botten en zeewater over walvissen en andere kustbewoners.
Overhandiging eerste exemplaar van het boekje Walvistraan door Astrid Nobel aan Klaas Nobel
In de schilderijen zijn directe en indirecte sporen van dieren die in het Waddengebied leven verwerkt. Van de eerste krassen in het zand van een pasgeboren zeehond tot een portret voor velduilen die in de gasvlam omkwamen. De meeste pigmenten zijn zelf gemaakt van aangespoeld materiaal en vermengd met zeewater waarvan de mineralen blijven reageren op de luchtvochtigheid. Afhankelijk van het weer kunnen de kleuren enigszins fluctueren doordat kleine zoutkristallen vloeibaar worden en weer vaste vorm krijgen.
Astrid Nobel geeft een toelichting op haar werk Walvistraan
Astrid Nobel (Hollum, 1983) studeerde aan Academie Minerva en Rijksakademie van beeldende kunsten. Ze werkt vanuit haar studio in Den Haag, afgewisseld door het Noordzeestrand en het Wad. Als een getuige van de vloedlijn observeert ze aandachtig en gebruikt wat opvalt, verandert of afwijkt in wat de zee aan land brengt. In haar sculpturen, installaties en schilderijen verweeft ze wetenschap, (lokale) geschiedenis en dromen om aandacht te geven aan zowel de ernst van de klimaat- en biodiversiteitscrisis als onze diepe verbondenheid met de levende natuur. Haar publieke sculptuur ‘Waker en Wachter’ staat sinds 2021 langs de Klonjes bij Hollum en vormt een verlengstuk van deze tentoonstelling.