'Hoe kon ik wete dat ut ooit foarbij gaan sou'

De Lije Ameland

Foarech jaar stond ik soa rond april op un aven op de Lije. Dat is ut agrarisch gebied tussen Nes in Buren. Ut waar regenachtech in ut rook soa heerluk fris. Groeisaam weer. Ik waar allien met rondom mij duuzenden ganzen. Alle stikken lân satte fól. Feader gien mins te sien. Gés stond ur niet allien wat stiekels in zuring wat omhoog kwam. Ik werd ur sowaar nearklitsich fan. Ik docht an de jaren fan mien jeugd. Soas ik as kien te'gare met ôns hèèt in ôns groatfader alle dagen naar de kalfes ginge. Die hadde we an tuur staan in de Veertienen. In un tinkje op de anhanger hadde we wei uut de suvelfebriek uut Hollum in dat ging naar de kalfes. As jóntje reed ik deer met de auto deur ut lân met oäde Japik naast me. Ons héét tapte de wei ôf foar de kalfkes. 

Johan fan Japik met sien seun.

Johan fan Japik met sien seun

Ik docht an ut Berouw weer we ônse koeies molke, in an de Lije weer ik faak honderden hooipakjes in ut stuuk set hef. In de Vleijen hadde we un skuurke , we noemden ut deer Dal. We hadde deer un un paar bargen in buten seumer'daachs de kalfkes. Ik kon so al die boeren foar de ogen haale die ik deer kind hef. Klaas Adema die as leste hânmelker an de rondweg sat met sien 6 koeies. Hij waar altied blèèd met un bitje nagtfó'st want dan fratte de koeies de stontpôllen beter. Ik dogt an Ids Polet die in een natte winter sien stront kwiet môs in niet op ut lan ferkeere kon. Hij spoot ut met un groate straal so fanôf de Lije weg op sien lan. Ik sien nog Foppe fan de skorum die toen al 150 koeies molk. Of Johan fan Pieter fan Metkes weer we un skuurreceptie organiseert hewwe omdat sien koe Ria 2 de eerste koe waar met un ton melk. Ik docht an André fan Hendrik Mosterman hoe die altiid hard bèlugt het om foaruut te kommen. Dirk Kuperus die sien koeies bij ut lange Water lopen had in altied met peerden an ut fer'bringen waar. 

André fan Hindrik Mosterman.Klaas Adema met de sèèn. Ut kropaar ging naar sien peèdIds Polet van Ameland

Fan links naar rechts: André fan Hindrik Mosterman, Klaas Adema met de sèèn. Ut kropaar ging naar sien peèd. En Ids Polet

Al die òòde boerkes die nog hokkelingen op stal hadde in deer nog un paar sinten an ferdienden. Piet fan Rinske met lân an de rondweg, Pieter fan Metkes in de Binnendunen, de Buremers Piet Kiewiet die met un kléén jarretinkje sien lân bemeste met kippestront, ut waar dur blauw ofer. Oäde Piet fan de Strandweg die al stok-òòd waar in nog groats waar op sien hoklingen. Piet fan Barends op sien rood ingels MF trekkertje. Jéhannes Klein die molk bij de Bloedige Nek in die as ur onweer in de lucht hing ut melken uutstelde. Soa ging hij desnoods teugen ut donker noch op sien trekker met melkbossen urachter de Miede in. Jan'ke fan Leen die had ok nog wat koefee foar hij bij ut waterskap kwam te werken. 

Foppe fan de Skorum met Douwe fan Dirk fan JippesJohannes Klein Ameland

Links: Foppe fan de Skorum met Douwe fan Dirk fan Jippes. Rechts: Jèhannes Klein

Jantje fan Souke Jaap had sien melktuuntje op de Pekmanshiem. Dat lân had hij fia Marrie erft fan Jehanne fan Ankes. Nou staan ur huzen. Net as in ut Berouw al 40 jaar. In Dal is nou un groate waterplas in op ut plak fan ut skuurtje speulen nou kienes in un speulfort. Andries fan Miete Jaapje die op de Bure Grieë lân had, Theo fan Ruud om suien, Willem fan klaas met koeies, Bernard fan Binne Barend, sien broer Anne, Jan fan oäde Barend, Hink fan Tiemke fan Gradus, Sip fan Gradus Kienstra, Lange Antke in IJske, de loonwerkers Douwke fan Dries in Douwke fan Oekes Pieter. Ik kin se allemaal nog foar de geest hale as se deer an ut werk waare. Gerrit fan Gerts Jan die naast sien koeies un steeds groater trekker in machine park kreeg foar sien loonwerk. Kléén Paulke die altied ut eerste de melk ur uut had. Groate Paulus die bij ut kloosterhiem sat met sien fee. Dries fan Nijlan, altied tééd foar un praatje in un fleurug wiets. De gebroeders Gradus in Bernard fan Bediene. 

Dries fan Nijlân, met twie ferskillende klompen anMelkcontrôle bij Gradus in Bernard door Anton fan de kippeboer.

Links: Dries fan Nijlân, met twie ferskillende klompen an. Rechts: Melkcontrôle bij Gradus in Bernard door Anton fan de kippeboer.

Se ontbraake nooit op un boerefergadering weerbij se altied un duudelijke miening hadde ofer de landbouwpolitiek. Dòrpstypes die bije sou je nou sègge. Se legge al jaren op ut kerkhof. 

Un ledenfergadering van de standsorganisaties. 1992.

Un ledenfergadering van de standsorganisaties. 1992.

Ik waar in de begin 70 ur jaren nog un kien: hoe kon ik weete dat ut ooit foarbij sou gaan...

Skrewen deur Anne de Jong. Meer foto's fien je onder dut artikel!

VRIENDEN WORDEN

Word vriend van Amelander Historie! U ontvangt iedere maand onze historiekrant en krijgt een gratis e-book cadeau! 
 
 

Free Tours op Ameland - Ontdek het eiland met een rondleiding door Hollum en NesStichting Amelander Musea organiseert Free Tours in Hollum en Nes. Deze openbare rondleidingen zijn de leukste introductie tot de cultuurhistorie van Ameland.

Op pad met een echte Ameland kenner, die de deelnemers trakteert op boeiende verhalen en bijzondere weetjes over Ameland tijdens een bijzondere wandeling door het dorp Hollum of het dorp Nes.

Het betreft een Free Tour waarbij de deelnemers achteraf zelf bepalen wat ze er voor over hebben en betalen dit aan de gids.

Wanneer: De maand juli.

Elke dinsdag om 13.00 en 15.00 uur in Hollum en elke woensdag om 13.00 en 15.00 uur in Nes.
In Hollum is de start bij Museum Sorgdrager en in Nes bij de Clemenskerk. 

Vrienden worden van stichting 'De Ouwe Pôlle'

Steun onze stichting 'De Ouwe Pôlle' als vriend. Vanaf 18,50 euro ontvangt u 3 x per jaar het blad 'De Pôllepraat' en steunt u onze activiteiten en musea! Met uw bijdrage maken we ons sterk voor de Amelander cultuurhistorie en erfgoed!

Meer van de Ouwe Pôlle:

NIEUW: Een extra dikke Pôllepraat over de bevrijding van Ameland in 1945!

In Nederland vieren we op 5 mei Bevrijdingsdag. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Wist u dat de Pôllepraat over de bevrijding van AmelandWaddeneilanden veel later zijn bevrijd? Ameland pas op 3 juni 1945. De Pôllepraat van juni 2020 is een themanummer over de bevrijding van Ameland. Waarom duurde de bevrijding zolang? En hoe verliep die op het eiland? En hoe kijken de oudere Amelanders hierop terug? In dit extra dikke nummer worden die vragen beantwoord aan de hand van bijzondere verhalen:

  • Het zeemansleven van Harmen Wijnberg
  • De belevenissen van verzetsstrijder dominee Jansen uit Ballum
  • Een kroniek van de bevrijding (volg de bevrijding van Ameland van dag tot dag)
  • Interviews met Amelanders over de oorlog en de bevrijding
  • Tientallen unieke foto’s van de oorlog en bevrijding op Ameland

En meer artikelen over Ameland, museumnieuws en activiteiten van stichting ‘De Ouwe Pôlle’.

De Pôllepraat is het donateursblad van de cultuurhistorische 'De Ouwe Pôlle'. Deze stichting bestaat sinds 1957 en heeft drie musea op Ameland: Museum Sorgdrager, Museum Swartwoude en het Bunkermuseum. Donateurs ontvangen drie keer per jaar de Pôllepraat met prachtige verhalen over het eiland en de bewoners. De Pôllepraat is voor 5 euro verkrijgbaar bij boekhandel Van den Brink in Nes, De Hoge Stoep in Hollum en bij de musea Sorgdrager en Swartwoude. 

<<< Vanaf 12,50 ontvangt u drie keer per jaar de Pôllepraat en steunt u onze stichting. Meld u nu aan! >>>