Historie van windmolens op de Oäde Pôlle beschreven

Enige tijd na het gereedkomen van zijn boek Jim mutte komme: ut waait! over molens en molenaars in Dongeradeel had amateur-molinoloog Warner B. Banga uit Dokkum het idee om ook een boekje te maken over molens en hun molenaars op het mooie Waddeneiland Ameland. Al vrij snel kwam hij daarbij eerst de artikelen en later de persoon van Douwe de Boer tegen, die zich al veel langer bezighield met de geschiedenis en de molens van Ameland en het vastleggen daarvan of het publiceren daarover. Douwe de Boer was iemand die als directeur gemeentewerken van Ameland niet alleen veel te maken kreeg met, maar vooral ook veel oog had voor oude, monumentale bouwwerken die op het eiland dreigden te verdwijnen onder het mom van vooruitgang en toerisme. De gezondheidstoestand van Douwe weerhield hem er echter van om een jarenlang gekoesterde wens uit te voeren, namelijk het schrijven van een boekje over de windmolens op de Oäde Pôlle. Daarin vonden de twee auteurs elkaar snel, want niet alleen kon het werk nu afgemaakt worden, maar men bleek elkaar ook nog eens uitstekend aan te vullen en te versterken.

 

Boeiende speurtocht

Het werd een jarenlange samenwerking tussen de twee auteurs en boeiende speurtocht door boeken, archieven en documenten over de wind-, ros- en handmolens van Ameland.

Op het eiland zijn in de loop van de tijd ongeveer tien molens geweest; niet allemaal op hetzelfde moment of op tien verschillende plaatsen, maar wel verspreid over de twee delen van het eiland, bij de dorpen Ballum en Hollum en bij de dorpen Nes en Buren. Zo kende de huidige korenmolen ‘De Phenix’ in Nes (zoals z’n naam al doet vermoeden) twee voorgangers en staat koren- en mosterdmolen ‘De Verwachting’ van Hollum op precies dezelfde plek waar in de vorige eeuw reeds zijn voorganger stond.

 

Elke molen vanuit zijn eigen perspectief

De geschiedenissen van negen windmolens en zijn molenaars zijn beschreven. Zij kochten van de Heer van de Vrije Heerlijkheid het octrooi “om zijn wind te Cover boek Windscheppen op Ameland van W. Banga en D. de Boermogen scheppen” en te kunnen malen. Daarnaast is er een apart hoofdstuk gewijd aan gortmolens en grutterijen, waarbij diverse nieuwe en opmerkelijke feiten boven water kwamen. De bijzondere juridische en onafhankelijke status van het eiland als ‘Vrije Heerlijkheid’  speelde daarbij een grote rol.

Sommige gedeelten van het boek zullen er bij het in één keer doorlezen uitzien als herhalingen. Dat komt doordat de molens op een eiland als Ameland nauw met elkaar verbonden waren en gebeurtenissen op de ene molen vaak niet los gezien kunnen worden van die op een andere. De geschiedenissen van de Amelander molens zijn daarom elk beschreven vanuit het perspectief van de betreffende molen en zijn molenaars.

 

Blijft staan dat de schrijvers met ongelooflijk veel plezier, verbazing en genoegen hebben gewerkt aan het documenteren van een stukje eilander verleden, dat nooit weer zal zijn zoals het was, maar nog dagelijks tastbaar te ervaren is op de beide molens van Ameland. Vergeet niet om daar een kijkje te nemen als u weer een bezoek aan dit ‘heerlijke’ eiland brengt!

 

Klik hier voor meer informatie over het boek 'Windscheppen op Ameland'

 

<<< TIP: schrijf u in voor onze maandelijkse nieuwsbrief >>>

VRIENDEN WORDEN

Word vriend van Amelander Historie! U ontvangt iedere maand onze historiekrant en krijgt een gratis e-book cadeau! 
 
 

Free Tours op Ameland - Ontdek het eiland met een rondleiding door Hollum en NesStichting Amelander Musea organiseert Free Tours in Hollum en Nes. Deze openbare rondleidingen zijn de leukste introductie tot de cultuurhistorie van Ameland.

Op pad met een echte Ameland kenner, die de deelnemers trakteert op boeiende verhalen en bijzondere weetjes over Ameland tijdens een bijzondere wandeling door het dorp Hollum of het dorp Nes.

Het betreft een Free Tour waarbij de deelnemers achteraf zelf bepalen wat ze er voor over hebben en betalen dit aan de gids.

Wanneer: De maand juli.

Elke dinsdag om 13.00 en 15.00 uur in Hollum en elke woensdag om 13.00 en 15.00 uur in Nes.
In Hollum is de start bij Museum Sorgdrager en in Nes bij de Clemenskerk. 

Vrienden worden van stichting 'De Ouwe Pôlle'

Steun onze stichting 'De Ouwe Pôlle' als vriend. Vanaf 18,50 euro ontvangt u 3 x per jaar het blad 'De Pôllepraat' en steunt u onze activiteiten en musea! Met uw bijdrage maken we ons sterk voor de Amelander cultuurhistorie en erfgoed!

Meer van de Ouwe Pôlle:

NIEUW: Een extra dikke Pôllepraat over de bevrijding van Ameland in 1945!

In Nederland vieren we op 5 mei Bevrijdingsdag. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Wist u dat de Pôllepraat over de bevrijding van AmelandWaddeneilanden veel later zijn bevrijd? Ameland pas op 3 juni 1945. De Pôllepraat van juni 2020 is een themanummer over de bevrijding van Ameland. Waarom duurde de bevrijding zolang? En hoe verliep die op het eiland? En hoe kijken de oudere Amelanders hierop terug? In dit extra dikke nummer worden die vragen beantwoord aan de hand van bijzondere verhalen:

  • Het zeemansleven van Harmen Wijnberg
  • De belevenissen van verzetsstrijder dominee Jansen uit Ballum
  • Een kroniek van de bevrijding (volg de bevrijding van Ameland van dag tot dag)
  • Interviews met Amelanders over de oorlog en de bevrijding
  • Tientallen unieke foto’s van de oorlog en bevrijding op Ameland

En meer artikelen over Ameland, museumnieuws en activiteiten van stichting ‘De Ouwe Pôlle’.

De Pôllepraat is het donateursblad van de cultuurhistorische 'De Ouwe Pôlle'. Deze stichting bestaat sinds 1957 en heeft drie musea op Ameland: Museum Sorgdrager, Museum Swartwoude en het Bunkermuseum. Donateurs ontvangen drie keer per jaar de Pôllepraat met prachtige verhalen over het eiland en de bewoners. De Pôllepraat is voor 5 euro verkrijgbaar bij boekhandel Van den Brink in Nes, De Hoge Stoep in Hollum en bij de musea Sorgdrager en Swartwoude. 

<<< Vanaf 12,50 ontvangt u drie keer per jaar de Pôllepraat en steunt u onze stichting. Meld u nu aan! >>>