Foppe de Jong deel 3

Het gezin van Foppe en Ieke de Jong

Het gezin van Foppe en Ieke

boven: Jelske, Antje, Foppe,Janke,Ieke,Trientje,Johanna,Jeanette

Voor:Hendrika, Jacoba,Ike,Pietje

Staand v.l.n.r.:Jeanette, Jacoba Zittend v.l.n.r.:Johanna, Pietje

 4 van de 9 dochters (foto's Carla Alfrink)

Staande v.l.n.r.:Jeanette, Jacoba

Zittende v.l.n.r.:Johanna, Pietje

 

In deel 2 waren we aanbeland eind 1800, daar gaan we dan ook verder....

 

- In 1897 had Rijkswaterstaat weer het onderhoud aanbesteed voor dijken enz. Dit voor de periode tot 1900. Deze werken werden Foppe gegund voor de jaarlijkse prijs van fl. 14.516,00. Hierbij was ook de aanleg van een dijk  op het eiland Rottum! Hoewel het het gehele voorjaar bijzonder nat was geweest, bleef het die zomer erg droog. Hierdoor vlotte het werk snel en was het in oktober reeds klaar. Andries Metz verzorgde het vervoer over water. Foppe bleef daar zelf als uitvoerder, terwijl Piet Bloem het werk op Ameland uitvoerde. D.m.v. briefwisseling hielden zij elkaar op de hoogte.

- Op Ameland begon in 1897 de aanleg van bos,hetgeen ook bij dit werk behoorde. In februari werd door 14 man 25.000 plantgaten gemaakt. In totaal werden 50.000 eenjarige dennen geplant. Ook werd er 25.000 mhelm gepoot.

- In 1898 kreeg de NH-kerk in Nes een grote onderhoudsbeurt. Het betrof hier voornamelijk de vernieuwing van het dak. Er werden nl. 3800 nieuwe pannen gelegd met 135 vorsten.

Hervormde kerk te Nes

 

 

 

 

 

 

 

 

- In 1899 is er een wrak in de Ballumerbocht opgeruimd. Dit is blijkbaar een moeilijk karwei geweest, hetgeen valt op te maken uit het aantal flessen jenever die hierbij zijn geconsumeerd nl. 8 liter flessen. Desondanks werd toch nog een winst van fl. 132,41 gemaakt van de aannemingssom van fl. 650,00.

 

- Het gemeentehuis te Nes is door Foppe in 1900 gebouwd. Hij had het karwei aangenomen voor fl. 4884,00. Het werd een verliespost van fl. 236,00.

Voormalig gemeentehuis te Nes

- In de herst van 1900 werden in alle vier dorpen brandputten gemaakt voor de brandverzekering.

- In 1902 heeft Foppe een scheepshelling gebouwd op het zgn. "Kleine Leege", waar twee keer per jaar de postboot een schoonmaakbeurt kreeg. Voor iedere hellingbeurt kreeg Foppe fl.6,00. Een extra beurt tussendoor kostte fl.3,00.

- Foppe de Jong was in 1904 een der oprichters van de Amelander bloembollen vereniging, waar hij de functie van penningmeester vervulde. Deze vereniging heeft nog geen 10 jaar bestaan, maar er is wel een redelijke export geweest. De bollenveldjes te Nes lagen ten noordwesten van de korenmolen, richting Strandweg. Te Buren aan de noordkant van de huidige Paasduinweg. De bollenteelt is echter nooit een groot  succes geworden.

- In 1905 was in februari een groot Duits schip om de Oost gestrand. Foppe zag er wel brood in om het schip weer vlot te krijgen en nam dit aan voor fl. 8250,00. Er moest extra materiaal worden aangeschaft, o.a.: 86 kg vet, 12 vijzels, 200 m. staaldraad, goten, enz. Aan loon voor de werklieden werd fl. 1500,00 betaald en loon voor de matrozen fl.318,00. De kosten voor de sleepboot bedroegen fl.700,00. Het schip kwam weer vlot en werd door de mannen van Foppe in Bremen afgeleverd. Enkele Amelander, waaronder Dirk Former en Jacob de Jong gingene mee. Vermeld werd in de onkosten opgaaf:  Vertering en reiskosten van Bremen naar huis fl. 35,00. De bemanning van de sleepboot ontving een fooi van fl. 4,00. De verzekering betaalde fl. 7575,00 voor het afbrengen. Al met al leverde het Foppe een winst op van fl. 3313,41.

- In al deze jaren ging het bouwen van boerderijen en huizen ook gewoon door, maar de bijzondere zaken heb ik even aangehaald.

 

Foppe heeft ook nog een agrarisch verleden:

- Over het gehele eiland was Foppe in het bezit van landerijen. Verkregen, hetzij door aankoop of, in sommige gevallen in ruil als een opdrachtgever van een bouwwerk de rekening niet kon betalen. Het meeste land werd verhuurd aan diverse veehouders als weidegrond. Ieder stuk land of gedeelte van een bepaald gebied had een eigen benaming.  Zo bezat Foppe o.a grond op de volgende plaatsen:'t Noordhiem te Ballum- de Mogdijk ten westen van Nes tot de hoge dijk- Haverpad ten Noorden van Nes- 't Berouw ten zuiden van Nes- Pakeduinland te noordoosten van Nes- Schrobbershoek ten zuiden van Nes- de Groete Leije ten zuiden van Nes/Buren- Willemsvleijen ten noorden van Buren- Jaapkeslân ten noordwesten van Buren- 't Nieuwland bij de wiel ten oosten van Buren- Zwartwoude ten zuiden van de Kooiplaats. Ook kocht Foppe in 1899 de Schorum ten westen van Nes voor fl.3595,00. Een groot perceel van ruim 12 Ha.

In dit kader is het verhaal van Anne de Jong wel leuk om te vermelden: Foppe de Jong liet voor de oorlog een stuk land egaliseren. Het werkvolk had daar de hele winter werk mee. Toen het vlak was moesten er nog akkers/ greppels in gemaakt worden. Het werkvolk haalde een grap uit en maakte er negen gelijke akkers in. 1 akker voor elke dochter van Foppe de Jong. Het perceel is er nog en heeft nog steeds 9 akkers. Het ligt aan de oostkant van Cyp de Jong zijn boerderij aan de Verbindingsweg.

 

Tot zover deel 3, hierna komt er nog een stukje over Foppe als exploitant van de veerdienst.

De grafsteen van zijn vrouw, en later van hemzelf staat nog op de katholieke begraafplaats in Nes, er is mij verteld dat het ontwerp uit Scandinavië komt en dat elke uitloper van de tak staat voor een dochter. (André Metz)

 

VRIENDEN WORDEN

Word vriend van Amelander Historie! U ontvangt iedere maand onze historiekrant en krijgt een gratis e-book cadeau! 
 
 

Zoek naar uw Amelander voorouders:

Free Tours op Ameland - Ontdek het eiland met een rondleiding door Hollum en NesStichting Amelander Musea organiseert Free Tours in Hollum en Nes. Deze openbare rondleidingen zijn de leukste introductie tot de cultuurhistorie van Ameland.

Op pad met een echte Ameland kenner, die de deelnemers trakteert op boeiende verhalen en bijzondere weetjes over Ameland tijdens een bijzondere wandeling door het dorp Hollum of het dorp Nes.

Het betreft een Free Tour waarbij de deelnemers achteraf zelf bepalen wat ze er voor over hebben en betalen dit aan de gids.

Wanneer: De maand juli.

Elke dinsdag om 13.00 en 15.00 uur in Hollum en elke woensdag om 13.00 en 15.00 uur in Nes.
In Hollum is de start bij Museum Sorgdrager en in Nes bij de Clemenskerk. 

Vrienden worden van stichting 'De Ouwe Pôlle'

Steun onze stichting 'De Ouwe Pôlle' als vriend. Vanaf 18,50 euro ontvangt u 3 x per jaar het blad 'De Pôllepraat' en steunt u onze activiteiten en musea! Met uw bijdrage maken we ons sterk voor de Amelander cultuurhistorie en erfgoed!

Meer van de Ouwe Pôlle:

NIEUW: Een extra dikke Pôllepraat over de bevrijding van Ameland in 1945!

In Nederland vieren we op 5 mei Bevrijdingsdag. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Wist u dat de Pôllepraat over de bevrijding van AmelandWaddeneilanden veel later zijn bevrijd? Ameland pas op 3 juni 1945. De Pôllepraat van juni 2020 is een themanummer over de bevrijding van Ameland. Waarom duurde de bevrijding zolang? En hoe verliep die op het eiland? En hoe kijken de oudere Amelanders hierop terug? In dit extra dikke nummer worden die vragen beantwoord aan de hand van bijzondere verhalen:

  • Het zeemansleven van Harmen Wijnberg
  • De belevenissen van verzetsstrijder dominee Jansen uit Ballum
  • Een kroniek van de bevrijding (volg de bevrijding van Ameland van dag tot dag)
  • Interviews met Amelanders over de oorlog en de bevrijding
  • Tientallen unieke foto’s van de oorlog en bevrijding op Ameland

En meer artikelen over Ameland, museumnieuws en activiteiten van stichting ‘De Ouwe Pôlle’.

De Pôllepraat is het donateursblad van de cultuurhistorische 'De Ouwe Pôlle'. Deze stichting bestaat sinds 1957 en heeft drie musea op Ameland: Museum Sorgdrager, Museum Swartwoude en het Bunkermuseum. Donateurs ontvangen drie keer per jaar de Pôllepraat met prachtige verhalen over het eiland en de bewoners. De Pôllepraat is voor 5 euro verkrijgbaar bij boekhandel Van den Brink in Nes, De Hoge Stoep in Hollum en bij de musea Sorgdrager en Swartwoude. 

<<< Vanaf 12,50 ontvangt u drie keer per jaar de Pôllepraat en steunt u onze stichting. Meld u nu aan! >>>