Anne de Jong en Catharina Metz uit Buren

Tijdens het opruimen kwam ik een doos tegen met boekhoudpapieren uit de oorlogsjaren 1940-1945 van mijn grootouders Anne de Jong en Catharina Metz. Vanaf hun huwelijk in 1935 hadden ze een kruidenierszaak aan de Strandweg in Buren. De winkel van Antke-Trien heette het in de volksmond.

Door Anne de Jong

Strandweg Buren. Links was de later aangebouwde koelcel voor de zuivel

Strandweg Buren. Links was de later aangebouwde koelcel voor de zuivel.

Anne is geboren in 1908 en overleed in 1998. Catharina was van 1909 en overleed 99 jaar oud in 2008. Ze kregen 8 kinderen waarvan 1 na 1 dag al overleed. Mijn moeder Catharina was de oudste. Opa moest in 1928 zijn dienstplicht vervullen. Daarna heeft hij verschillende baantjes gehad. Onder meer als hulp bij het inmeten van de nieuwe zeedijk. Bij hun trouwen konden ze het winkeltje van vader Antje Gerben overnemen. Het huis was in hele slechte staat. Er hing zelfs een bordje op dat het onbewoonbaar verklaard was. Hetzelfde huis waar Willem Dieters 50 jaar eerder zijn vrouw en 5 kinderen kwijtraakte aan tbc. Naast de winkel was er ook nog een boerderij. In een lege wee, aan de oostkant van het huis konden nog een 15 pinken staan. De melkkoeien stonden in de boerderij aan de Willibrordusstraat.

1936 oma met mijn moeder Catharina

Oma kwam uit het grote gezin van Frits en Johanna Metz-Oud. Ze was één van de oudsten. Daarmee droeg ze al vroeg de Rekening voor Antje Gerben de Jong uit Burenverantwoordelijkheid in de huishouding wanneer vader Frits op zee was en moeder het gezin en het kleine boerderijtje draaiend moest zien te houden. Die opvoeding maakte dat ze, net als veel andere Amelander vrouwen, een tamelijk pittig karakter had.

De organisatie van de winkel was haar wel toevertrouwd. Van alle rekeningen die ik tegen kwam was vaak ook een kwitantie als betalingsbewijs.Uit de honderden rekeningen blijkt dat ze vele leveranciers hadden. In Dokkum, Harlingen, Sneek, Bolsward. Als bleek dat vanwege schaarste artikelen niet meer verkrijgbaar waren probeerden ze het in Groningen te krijgen. De beurtvaarders vaarden op Harlingen en Dokkum, waar dus ook de leveranciers zaten. Tot hilariteit van de kinderen en kleinkinderen had oma tot aan haar pensionering immer een houten knuppel onder het bed liggen. Eventuele ongewenste indringers in de winkel konden op een blauwe buil rekenen.

1975. De dakpannen voor het nieuwe huis staan al klaar.

1975. De dakpannen voor het nieuwe huis staan al klaar.

In 1975 werd er een nieuw huis gebouwd naast de winkel. Toen had oma ook meer tijd voor de kleinkinderen.Ik herinner me dat ik in die tijd eens met oma te fietsen ging richting de Bure Blinkert. Onderweg kreeg ik nog een advies. Laat nooit je tranen zien waar een ander bij is. "As je griene moete, gaan je maar naar een hôlle duun weer gienien je sïet." Dat zegt wat van haar karakter. Bovenal was ze gastvrij. De kinderen en vooral de kleinkinderen kwamen er graag. Tot op hoge leeftijd hield ze de verjaardagen van de kleinkinderen bij met een telefoontje.

Wat uit al die rekeningen opvalt is dat na de Duitse inval het leven gewoon doorgaat. Na 1942 komen er signalen dat er schaarste komt.

NSB-burgemeester Bouk Bakker. In 1942 was het nog Bollemey.