Ameland Sperrgebiet 1940-1945

“Ameland Sperrgebiet” gaat over de vijf soms donkere bezettingsjaren. Het begint met de mobilisatie, oorlogsdagen van mei 1940 tot de komst van de eerste bezetters op een botter vanuit Moddergat. De wederwaardigheden van vier oorlogsdagen worden uitgebreid verhaalt aan de hand van enkele gevechtsrapporten. Na de zomer werd het eiland verboden gebied voor toerist en handelsman, die er niet permanent woonden. Niemand mocht zomaar oversteken en niet Amelanders moesten zelfs per direct het eiland verlaten. Extra boten werden aangesleept. Ameland was vanaf toen Sperrgebiet. Al snel kwamen nog meer Duitse troepen om daar hun eigen werkzaamheden te verrichten. In september kwam een bestuurseenheid, de Inselkommandantur, naar Nes en nam intrek in hotel Hofker. Eigenaar Walrave vertelt  hoe moeilijk hij het de hele bezetting hiermee heeft gehad.

 

Bekend is natuurlijk de luchtafweer bij de vuurtoren maar er kwam ook een Luftwaffe spionage eenheid naar Excelsior in Nes. In alle stilte stelden zij hun apparatuur op in de duinen waar nu camping Duinoord is. Maar overal bouwden zij hun bunker complexen. Soldaat Witte was een medewerker van de luchtafweer in Hollum en was vaak te vinden in dat dorp. Zijn verhaal staat in het hoofdstuk gewijd aan dit dorp. In Hollum vielen vliegtuigbommen met dodelijke gevolg naar beneden, over de bakkerijen, de Grenzschutz, het Soldatenheim en het gewone leven. Waarom werd het dorp begin1945 voor straf drie dagen volledig van de stroom afgesloten. Na de oorlog keerde soldaat Witte voor een kort bezoek terug naar Hollum, waar hij door de plaatselijke politie streng werd gecontroleerd…

 

Ook voor een deel werd de luchtoorlog beschreven boven het eiland. Extra aandacht is er voor de vernietigende luchtaanval op 21 november 1944 op twee Duitse boten voor anker op het wad en haar gevolgen voor de vliegers, Duitsers en Ameland. Hiervoor zijn Duitse oorlogsrapporten (Kriegstagebücher) geraadpleegd. Tijdens de bezetting legden de Duitsers  een eigen beveiligde telefoonkabel aan naar de wal. Maar plotseling was er een breuk in deze kabel. Maandenlang zou de reparatie vergen. Er werd veel meer gebruik gemaakt van de postduif!  Want de nog bestaande lijnen werden door Nederlanders afgeluisterd.

 

Ameland kreeg in 1942 een NSB burgemeester. Het was Bakker, een hoteleigenaar afkomstig van Texel. Er was weinig over hem bekend behalve “dat hij goed was voor de Amelanders”. We hebben geprobeerd zijn positie tussen de Duitse bezetter en de Amelander bevolking nader te verklaren. Aan het eind van de bezetting is hij met zijn vrouw opgepakt en berecht voor het oorlogstribunaal.

 

Het boek sluit af met de late bevrijding. Deze vond pas plaats op 3 juni 1945 door de komst van de waarnemend burgemeester Walda en de arrestatie van Bakker. De tijd vóór en tijdens de bevrijding wordt uitvoerig beschreven. Het verzet, de aangepaste rol van de binnenlandse strijdkrachten, de aankomst, vertrek van de Duitse soldaten en arrestaties komen aan bod. Een aantal eilanders vertelde speciaal over hun herinneringen aan de oorlog. Het boek telt 155 pagina’s en is verfraaid met vaak nog onbekende foto’s van het eiland, bewoners en bezetters. Ook zijn er enkele kaarten geplaatst.

 

 

Auteurs Sipke de Wind & Jan A. Blaak | Jaar van uitgave 2017 | Copyright Sipke de Wind |  155 pagina's | Softcover | Prijs €17,90 (excl. verzendkosten €3,12)

 

Bestel het boek nu via het onderstaand formulier!

 

Online bestelformulier 'Ameland Sperrgebiet 1940-1945'

Vul alle velden in en klik op 'verzenden'. De uitgever zal zo spoedig mogelijk contact met u opnemen.

Free Tours op Ameland - Ontdek het eiland met een rondleiding door Hollum en NesStichting Amelander Musea organiseert Free Tours in Hollum en Nes. Deze openbare rondleidingen zijn de leukste introductie tot de cultuurhistorie van Ameland.

Op pad met een echte Ameland kenner, die de deelnemers trakteert op boeiende verhalen en bijzondere weetjes over Ameland tijdens een bijzondere wandeling door het dorp Hollum of het dorp Nes.

Het betreft een Free Tour waarbij de deelnemers achteraf zelf bepalen wat ze er voor over hebben en betalen dit aan de gids.

Wanneer: De maand juli.

Elke dinsdag om 13.00 en 15.00 uur in Hollum en elke woensdag om 13.00 en 15.00 uur in Nes.
In Hollum is de start bij Museum Sorgdrager en in Nes bij de Clemenskerk. 

Vrienden worden van stichting 'De Ouwe Pôlle'

Steun onze stichting 'De Ouwe Pôlle' als vriend. Vanaf 18,50 euro ontvangt u 3 x per jaar het blad 'De Pôllepraat' en steunt u onze activiteiten en musea! Met uw bijdrage maken we ons sterk voor de Amelander cultuurhistorie en erfgoed!

Meer van de Ouwe Pôlle:

NIEUW: Een extra dikke Pôllepraat over de bevrijding van Ameland in 1945!

In Nederland vieren we op 5 mei Bevrijdingsdag. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Wist u dat de Pôllepraat over de bevrijding van AmelandWaddeneilanden veel later zijn bevrijd? Ameland pas op 3 juni 1945. De Pôllepraat van juni 2020 is een themanummer over de bevrijding van Ameland. Waarom duurde de bevrijding zolang? En hoe verliep die op het eiland? En hoe kijken de oudere Amelanders hierop terug? In dit extra dikke nummer worden die vragen beantwoord aan de hand van bijzondere verhalen:

  • Het zeemansleven van Harmen Wijnberg
  • De belevenissen van verzetsstrijder dominee Jansen uit Ballum
  • Een kroniek van de bevrijding (volg de bevrijding van Ameland van dag tot dag)
  • Interviews met Amelanders over de oorlog en de bevrijding
  • Tientallen unieke foto’s van de oorlog en bevrijding op Ameland

En meer artikelen over Ameland, museumnieuws en activiteiten van stichting ‘De Ouwe Pôlle’.

De Pôllepraat is het donateursblad van de cultuurhistorische 'De Ouwe Pôlle'. Deze stichting bestaat sinds 1957 en heeft drie musea op Ameland: Museum Sorgdrager, Museum Swartwoude en het Bunkermuseum. Donateurs ontvangen drie keer per jaar de Pôllepraat met prachtige verhalen over het eiland en de bewoners. De Pôllepraat is voor 5 euro verkrijgbaar bij boekhandel Van den Brink in Nes, De Hoge Stoep in Hollum en bij de musea Sorgdrager en Swartwoude. 

<<< Vanaf 12,50 ontvangt u drie keer per jaar de Pôllepraat en steunt u onze stichting. Meld u nu aan! >>>